A UE prepárase para crecer
Estrasburgo, 6 de outubro de 2026.-
A Comisión Europea adoptou un paquete sobre as revisións das políticas previas á ampliación, no que se establecen as orientacións políticas e as accións necesarias para preparar á Unión para futuras ampliacións.
Tal e como anunciou a presidenta von der Leyen no seu discurso sobre o estado da Unión de 2023 e segundo o mandato do Consello Europeo, as medidas propostas hoxe preparan a gobernanza, as políticas e o orzamento da Unión para a ampliación, reforzando ao mesmo tempo a protección dos valores da Unión e o Estado de Dereito.
A Comisión Europea adoptou un paquete sobre as revisións das políticas previas á ampliación, no que se establecen as orientacións políticas e as accións necesarias para preparar á Unión para futuras ampliacións.
Tal e como anunciou a presidenta von der Leyen no seu discurso sobre o estado da Unión de 2023 e segundo o mandato do Consello Europeo, as medidas propostas hoxe preparan a gobernanza, as políticas e o orzamento da Unión para a ampliación, reforzando ao mesmo tempo a protección dos valores da Unión e o Estado de Dereito.
A presidenta da Comisión Europea, Ursula von der Leyen, declarou: «O futuro de Europa depende das decisións que tomemos hoxe. A ampliación da nosa Unión é un imperativo xeopolítico. Hoxe estamos a sentar as bases para garantir que unha Unión máis ampla sexa tamén máis forte: máis resiliente, máis eficaz e firmemente ancorada nos valores e as normas que nos definen. A medida que os países candidatos á adhesión avanzan no seu proceso de reformas, a UE debe estar preparada para acollelos. Isto significa preparar as nosas institucións, adaptar as nosas políticas ás novas realidades e garantir que o noso orzamento reflicta as nosas ambicións comúns».
No paquete de hoxe, a Comisión ofrece unha avaliación exhaustiva das nosas políticas á luz das próximas ampliacións. Exponse de que xeito poden utilizarse o marco do Tratado vixente e os futuros tratados de adhesión para preparar á Unión para un número maior de Estados membro.
Tamén se propón un conxunto de salvaguardias para futuros tratados de adhesión, entre as que se inclúen salvaguardias sectoriais máis sólidas e unha nova cláusula de salvaguardia institucional, co fin de garantir que os compromisos asumidos durante as negociacións de adhesión sigan cumpríndose de forma constante despois da adhesión.
Tamén se propón un conxunto de salvaguardias para futuros tratados de adhesión, entre as que se inclúen salvaguardias sectoriais máis sólidas e unha nova cláusula de salvaguardia institucional, co fin de garantir que os compromisos asumidos durante as negociacións de adhesión sigan cumpríndose de forma constante despois da adhesión.
O paquete reforza así mesmo o proceso de integración gradual ao facelo máis coherente, estruturado e predicible. Este proceso mellorado axudará aínda máis aos países candidatos a prepararse para a adhesión mediante unha participación máis temperá en determinadas políticas da Unión, sempre que se cumpran as condicións. Isto pode contribuír a desenvolver a capacidade administrativa, reforzar a preparación para a adhesión e achegar beneficios tanxibles aos cidadáns e as empresas, tanto na UE como nos países da ampliación antes da adhesión. A participación seguiría baseándose nos méritos, sería condicional e reversible, e dependería da preparación política e da harmonización estratéxica.
O paquete de hoxe contribuirá ao debate estratéxico entre os Estados membro sobre a ampliación e as reformas, en particular no Consello Europeo de outubro. Guiará o traballo co Parlamento Europeo e o Consello sobre os axustes institucionais e operativos necesarios para futuras adhesións.
Adaptar as políticas para unha Unión máis ampla
As revisións das políticas presentadas hoxe mostran que a Unión pode acoller a un maior número de membros no marco do Tratado e dos tratados de adhesión vixentes. En todos os ámbitos políticos, a capacidade administrativa e a aplicación son os requisitos máis recorrentes, tanto na UE como nos países candidatos. As competencias, a capacidade reguladora e de supervisión, os sistemas interoperables e a cooperación entre administracións deben reforzarse —e reforzaranse— antes da adhesión.
En canto ás disposicións orzamentarias, as análises das políticas subliñan que o orzamento da Unión pode acoller a novos Estados membro sen deixar de financiar as prioridades actuais da Unión. No marco da próxima propuesta de marco financeiro plurianual para 2028-2034, os países candidatos recibirían financiamento a través de «Europa Global» antes da adhesión; no momento da adhesión, este financiamento pasaría a integrarse nos plans nacionais e rexionais de colaboración do novo Estado membro, con financiamento adicional para a cohesión, a agricultura, os asuntos de interior e Interreg.
No caso de Ucraína, dada a envergadura, a estrutura e a elevada produtividade do seu sector agrícola, os acordos específicos deberían limitar significativamente o apoio financeiro e o acceso ao mercado dos produtos agrícolas sensibles, á vez que axudarían a Ucraína a recuperar o acceso aos seus mercados de exportación tradicionais en terceiros países.
Reforzar a gobernanza para unha Unión máis ampla
No actual contexto xeopolítico, a UE debe adaptar a súa gobernanza para que a toma de decisións sexa máis rápida e eficaz. Ao aproveitar ao máximo as posibilidades que ofrecen os Tratados, a Unión pode reforzar a súa capacidade de actuación, prepararse para a chegada de futuros membros e estar mellor equipada para o futuro.
A tal fin, a Comisión seguirá avogando polo uso de cláusulas pasarela para pasar da unanimidade á votación por maioría cualificada en ámbitos crave como as sancións, a fraude fiscal e as medidas fiscais na política enerxética. Ademais, a Comisión revisará as propostas pendentes para identificar en que casos a cooperación reforzada podería axudar a superar un bloqueo persistente. No ámbito da ampliación, a Comisión suxire recorrer á votación por maioría cualificada para a apertura dos grupos temáticos de negociación e outras decisións intermedias nas negociacións de adhesión, facendo que o proceso sexa máis dinámico.
A Comisión tamén propón estudar co Parlamento Europeo e o Consello unha xestión máis eficaz dos procedementos do artigo 7, incluídos os posibles prazos. Os informes anuais sobre a ampliación e o Estado de Dereito seguirán sendo os principais instrumentos de seguimento, e estes últimos ampliaranse a outros países candidatos a medida que estean preparados.
Integración gradual dos países candidatos na UE
Unha maior integración debería achegar beneficios tanxibles aos cidadáns e ás empresas tanto da UE como dos países candidatos. A Comisión cartografará os instrumentos de integración gradual existentes e identificará oportunidades para profundar a integración en sectores estratéxicos como a enerxía, o transporte, o sector dixital e a defensa. Isto complementará e reforzará o proceso de adhesión, desenvolverá a capacidade administrativa e a confianza mutua, sen deixar de ser condicional e reversible. A Comisión poñerá en marcha diálogos anuais cos socios da ampliación para facer un seguimento dos avances, identificar oportunidades e emendar as lagoas na integración gradual.
Salvaguardias sectoriais e institucionais
Como se anunciou na Comunicación de 2025 sobre a política de ampliación da UE, os futuros tratados de adhesión deben incluír salvaguardias máis sólidas contra o retroceso grave dos compromisos asumidos durante as negociacións de adhesión. A Comisión propón hoxe un marco común para estas salvaguardias. Os futuros tratados de adhesión reforzarían as salvaguardias sectoriais existentes e introducirían unha nova salvaguardia institucional. En particular, o período durante o cal poden activarse salvaguardias en ámbitos como a economía, o mercado interior e a xustiza e os asuntos de interior ampliaríase significativamente tras a adhesión. Unha salvaguardia institucional específica abordaría as violacións graves dos valores do artigo 2 do TUE e do principio de cooperación leal. Nos casos máis graves, as medidas poderían incluír a suspensión dos dereitos de voto do Consello. Tamén poderían utilizarse disposicións transitorias cando sexa necesario, en particular para a libre circulación de traballadores e servizos, a agricultura, os produtos sensibles, o financiamento e a participación en sistemas comúns. Durante un período limitado, un novo Estado membro tamén podería comprometerse a non bloquear futuras ampliacións debido a litixios bilaterais.
Próximos pasos
A Comisión invita o Consello Europeo e ao Parlamento Europeo a que avancen nos debates, os preparativos institucionais e as medidas políticas.
Como parte do paquete de ampliación de 2026, a Comisión presentará follas de roteiro indicativas para Montenegro, Albania, Moldavia e Ucraína, sempre que manteñan o impulso das reformas. Tamén presentará un enfoque coherente para a integración gradual, incluído unha análise dos ámbitos estratéxicos.
A Comisión colaborará así mesmo cos Estados membro e os países candidatos para adaptar as negociacións de adhesión aos preparativos internos da Unión.
Contexto
No seu discurso sobre o estado da Unión de 2023, a presidenta von der Leyen pediu á Unión que igualase a determinación dos países candidatos e anunciou revisións das políticas previas á ampliación. A Declaración de Granada dese mesmo ano estableceu as responsabilidades paralelas dos países candidatos para avanzar nas súas reformas e da Unión para emprender os preparativos internos necesarios.
A Comunicación da Comisión de marzo de 2024 sobre as revisións das políticas previas á ampliación esbozou un programa de traballo que abarcaba catro ámbitos: valores, políticas, orzamento e gobernanza. En xuño de 2024, o Consello Europeo adoptou unha folla de roteiro para os futuros traballos sobre reformas internas e invitou á Comisión para presentar revisións exhaustivas das políticas con elementos operativos neses catro ámbitos.
Nas Orientacións Políticas para 2024-2029, a Comisión comprometeuse a presentar propostas para reforzar a capacidade de actuación da Unión. Paralelamente, o Parlamento Europeo expuxo a súa posición a través das súas propostas de 2023 para a reforma dos Tratados e do seu informe e resolución de 2025 sobre as consecuencias institucionais das negociacións de ampliación.
Máis información
Comunicación «A UE prepárase para crecer»
Documento de traballo dos servizos da Comisión sobre as revisións das políticas previas á ampliación
Cita(s)
«O futuro de Europa depende das decisións que tomemos hoxe. A ampliación da nosa Unión é un imperativo xeopolítico. Hoxe estamos a sentar as bases para garantir que unha Unión máis ampla sexa tamén máis forte: máis resiliente, máis eficaz e firmemente ancorada nos valores e as normas que nos definen. A medida que os países candidatos á adhesión avanzan no seu proceso de reformas, a UE debe estar preparada para acollelos. Isto significa preparar as nosas institucións, adaptar as nosas políticas ás novas realidades e garantir que o noso orzamento reflicta as nosas ambicións comúns».
Ursula von der Leyen, presidenta da Comisión Europea
«A nosa avaliación mostra que a UE pode acoller a un maior número de membros. Con todo, hai ámbitos nos que observamos retos que debemos abordar. Un deles é o Estado de Dereito e a cooperación leal, para os que propoñemos medidas máis contundentes para evitar retrocesos, como a redución do financiamento ou a restrición dos dereitos de voto. En segundo lugar, propoñemos estudar medidas específicas para a integración do sector agrícola de Ucraína. E propoñemos formas de facer que as nosas institucións sexan máis áxiles e capaces de tomar decisións con maior rapidez. Estes cambios deben garantir que unha Unión Europea máis ampla sexa tamén unha Unión máis forte, capaz de forxar o seu propio futuro».
Marta Kos, comisaria de Ampliación